Lulimi
Lulwimi luhlelo lwekuchumana loluhlelekile lolufaka ekhatsi lulwimi kanye nesilulumagama. Yindlela leyinhloko bantfu labadlulisela ngayo inchazelo, ngekukhuluma nangekusayina,futsi ingaphindze idluliselwe ngekubhala. Lulwimi lwebantfu lubonakala ngekwehlukahluka kwalo kwemasiko kanye nemlandvo, ngekuhluka lokukhulu lokubonwa emkhatsini wemasiko kanye nasesikhatsini sonkhe. [1] Tilwimi tebantfu tinetimphawu tekukhicita kanye nekufuduka, letivumela kubhalwa kwemisho lengapheli, kanye nemandla ekubhekisa etintfweni, tigameko, kanye nemibono lengasheshi ibe khona enkhulumeni. Kusetjentiswa kwelulwimi lwebantfu kuncike ekuvumelaneni, kwetenhlalo futsi kutfolakala ngekufundza.
Kulinganiselwa ngetulu kwemanani langetulu emalwimi ebantfu emhlabeni wonkhe kwehluka emkhatsini we 5,000 na 7,000. Tilinganiso leticondzile tiya ngemehluko longakhetsiwe (dichotomy) losungulwe emkhatsini wetilwimi netilwimi tendzabuko. [2] Tilwimi temvelo tiyakhulunywa, tisayinwe, nobe i; noma timbili kunjalo, noma ngabe nguluphi lulwimi lungafakwa emakhodi etindzabeni tesibili kusetjentiswa tintfo letivakalako, letibonwako, noma letiphatsekako . sibonelo, kubhala, kushaya umlotsa, kusayina, noma i-braille . Ngalamanye emagama, lulwimi lwebantfu lu- modality -independent, kepha lulwimi lolubhaliwe noma lwetandla luyindlela yekubhala noma yekufaka emakhodi enkhulumeni yemvelo yemuntfu noma timphawu.