Ummemo
Ummemo ngumcimbi wemasiko lowentiwa minyaka yonkhe ngemaSwati aseSwatini kanye nasesifundzeni saseMpumalanga, e[Ningizimu Afrika]].[1] Lomcimbi usebenta njengendlela yekubita umphakatsi kutsi ube nebunye, ugcine emasiko futsi uhloniphe bokhokho, futsi wentiwa ngaphansi kweligunya lebuholi bendzabuko.[2]
Ummemo utsatfwa njengemkhuba longcwele wemasiko lowentiwa minyaka yonkhe.[3]
Imvelaphi yeligama nemlandvo
[hlela | edit source]Ligama ummemo lisuselwa esentweni mema, lokusho kutsi "kubita".[3] Ngokwelisiko, ummemo kushiwo lapho khona indvuna imema umphakatsi kanye nebantfu labasuka etindzaweni letehlukene kutsi bahlangane emtini webukhosi kuze kugcinwe emasiko nemikhuba yemaSwati.[3]
Kukholelwa kutsi ummemo wavela eminyakeni yekucala yekwakheka kwembuso wemaSwati ngemuva kwekufika kwetive temaSwati eningizimu ye-Afrika.[4]
Bukhosi kuphela lobungabita bantfu kutsi bete emmemeni. Letimemetelo betivame kwentiwa ngetakhiwo temphakatsi, njengebantfu lababitwa ngekutsi tindvuna, futsi esikhatsini sanamuhla setfulwa nangemarediyo endzawo kanye netinkhundla tekuchumana te-inthanethi.[3] Emabutho eminyaka kanye nebantfu labahlukaniswe ngebulili badlala indzima lenkhulu kulomcimbi, lokufaka ekhatsi Emajaha (emadvodza lamancane), Emadvodza (emadvodza lamadzala), Emachegu (labadzala), Tingabisa (emantfombatana), Ingcugce, bomake kanye bogogo (emacembu ebantfu besifazane ngekweminyaka). Imidanso levamile ifaka ekhatsi Sibhaca, Indlamu, Kuhlehla, Ummiso neLutsango. Ngalokwehlukile emicimbini yebukhosi yesive njenge-Incwala ne-Umhlanga, leyimenywa ngaphansi kweligunya leNkhosi neNdlovukati, ummemo ngumcimbi wemasiko wasendzaweni lobitwa futsi uholwe tindvuna.[5]
Kusabalala kwendzawo
[hlela | edit source]Ummemo ugujwa minyaka yonkhe etindzaweni letinyenti temaSwati tebukhosi kanye netindzawo temasiko eSwatini naseNingizimu Afrika, ngemiphakatsi lehlukene yemaSwati, lokufaka ekhatsi:
- Embhuleni eBadplaas.[6]
- Mekemeke edvute neLouw's Creek.
- BakaNgomane noma Hhoyi Traditional Council ngaphandle kweKomatipoort.[7]
- Emjindini eBarberton.[8]
- KaMawewe eMgobodzi.[9]
- Mpakeni (KaDantjie) eMbombela.[10]
- Buya Nndeni Kabomntwana eBulandzeni, eHhohho.[11]
Tinkhomba
[hlela | edit source]- ↑ Nhlabatsi, Sfiso (19 March 2025): Ummemo, a celebration of unity, heritage, Eswatini Observer, Page 2
- ↑ Thwala, J.J. (2017). The Significance of the Traditional Ceremony Ummemo, among Swazi. Stud Tribes Tribals, 15(1): 23-29. DOI:10.31901/24566799.2017/15.01.04.
- 1 2 3 4 Thwala, JJ (2017). Page 23
- ↑ Thwala, J.J. (2017). Page 24
- ↑ National events attendance increase immensely, Swazi Daily News, 2025
- ↑ Dlamini, Siphosethu. King urges Emaswati to unite despite borders. Eswatini Observer, 4 March 2025
- ↑ Sigcau, Stella (24 March 2025): Ngomane nation celebrates heritage, The Diplomatic Society
- ↑ Umjindini turns out for annual Ummemo, Lowvelder, 11 October 2018
- ↑ A call for unity at annual Ummemo, Mpumalanga News, 18 October 2013
- ↑ Tsabedze, Sibusiso (27 October 2025). King urges nation to return to roots. Eswatini Observer, Page 1
- ↑ Eswatini culture celebrated at Bulandzeni Ummemo, Eswatini Positive News, 2 March 2025