UMUTI



INCHAZELO
[hlela | edit source]Umuti ngesiSwati, kushiwo likhaya Iemnumzane, ngesintfu bekushiwo kutsi likhaya, liyindlu, kunemehluko ernkhatsini wendlu nelikhaya. Likhaya kadzeni belakhiwa futsi belatiswa ngabo bonkhe bantfu baleso sigodzi. Umuntfu abengamane angene nobe ngakuphi nje, emtini wemnumzane njengobe kwenteka lamuhla, ubone umuntfu asavumbuka nje emnyango kumbe achamuka emvakwendlu, ungati nekutsi ungene ngaliphi lisango. Kadzeni umuti bewucatjwa, kwakhiwe emadladla kutsiwe kuselulaleni ngobe bekushiwo umuti lomusha. Bekutsi nasekwakhiwe umuti sewuphelele bese kubitwa inyanga kutsi itewufinyelela , loko kutsiwa kufinya emafindvo, lokusho kubetsela likhaya . Letikhonkhwane tentelwa yonkhe imimoya nelitulu nembane kutsi kungadvumeli edvute netingcongwane tendlu. Letikhonkhwane tifakwa umutsi, tihucwe ngawo. Kuye kutsatfwe nemutsi welitulu kugcotjiswe letikhonkhwane, tibhicwe nemafutsa emvu lemnyama. lamafutsa alemvu lemnyama kwelashwa ngawo nje ngobe ayikhali. Ngaloko nalelitulu ngeke Iikhalime matima nalita. Kutsiwa futsi umuti bewuciniselwa nekutsi ube nesitfunti, ubonakale kutsi wakhiwe yindvodza, itsi nayo nayiphuma endlini, ungete wabuta kutsi umnumzane ngumuphi. Umuti wesiSwati bewuvarne kuba netindlu letehlukene. Umuti lomkhulu bewuvame kuba netindlu tekulala kube neliguma, liguma lelidladla langentasi lekupheka, kube sibuya neligunyana langenhla letimbita tekuphisela tjwala, sekuba nesibaya setinkhomo, nelilawu nangabe kukhona emajaha, kuwugawulwe emahlahla kwakhiwe sihonco sangembili kuhlanganiswe nangemuva kwentiwe timphundvu letimbili. Nendlu yemcolo iyakhiwa emaSwatini.[1]